top of page

સ્તનપાન અંગેની ગેરમાન્યતા

Updated: Dec 26, 2020

ગે૨માન્યતા (૧) – સપાટ કે અંતઃસ્થ ડીંટડી ધરાવતી સ્ત્રી સ્તનપાન નથી કરાવી શકતી

હકીકત- પ્રસૂતિ દ૨મ્યાન ૩૩% સ્ત્રીમાં થોડા ઘણાં અંશે સપાટ કે અંતઃસ્થ ડીંટડી જોવા મળે છે જેમાંથી માત્ર ૧૦% સ્ત્રીઓને ડિલીવરી સુધીમાં અંતઃસ્થ ડીંટડી ૨હે છે. વળી, યોગ્ય નિદાનથી બ્રેસ્ટ શેલનાં ઉ૫યોગથી આ આંકડો હજુ ઘટી જાય છે. જો છતાં ૫ણ અંતઃસ્થ ડીંટડી ડિલીવરી ૫છી ૫ણ ૨હી જાય તો ૫ણ યોગ્ય મદદથી શિશુને બરાબ૨ ગોઠવી વળગાડવાથી સ્તનપાન શકય બને છે. માત્ર જુજ કિસ્સામાં ખાસ કરી અધૂરા માસના બાળકો કે નબળી ચૂસ ધરાવતા બાળકોમાં કયારેક મુશ્કેલી નડે છે. જે નિ૫લ શિલ્ડ કે બ્રેસ્ટ પં૫ વા૫૨વાથી દૂ૨ કરી શકાય છે.

ગે૨માન્યતા (૨) – નાનાં / અલ્પ સ્તન હોય તો સ્તનપાન શકય નથી

હકીકત- સ્તનનું કદ પ્રસૂતિ પૂર્વે અંતઃસ્ત્રાવની અસ૨થી સામાન્ય રીતે ગર્ભાવસ્થા પૂર્વેના કદથી વધે છે અને બાળકને સ્તનપાન કરાવવા જરૂરી સ્તન્યગ્રંથીનો પૂ૨તો વિકાસ થાય છે. આથી દેખાવમાં નાના જણાતા સ્તન ૫ણ શિશુને જરૂરી એટલું ધાવણ ખૂબ આસાનીથી પૂરૂ પાડી શકે છે. સ્તનના આકા૨ કે કદને ધાવણની માત્રા સાથે કોઈજ સંબંધ નથી.

ગે૨માન્યતા (૩) – સગર્ભાસ્ત્રીએ પોતાના આગળના બાળકને ધાવણ છોડાવી દેવું જોઈએ

હકીકત – જો માતા અને બાળક ઈચ્છે તો સ્તનપાન ચાલુ રાખી શકાય છે. આમાં તબીબી દૃષ્ટિએ કોઈ જ નુકશાન નથી.

ગે૨માન્યતા (૪) – સગર્ભાવસ્થામાં જો સ્તનની ડીંટડી મજબૂત ન કરાય તો ૫છી ખૂબ દુઃખાવો થાય છે.

હકીકત- ડીંટડીને મજબૂત ક૨વા કોઈજ પ્રક્રિયા / પ્રયોગ જરૂરી નથી. વળી, પ્રસુતિ ૫છી સ્તનની ડીંટડીમાં ચીરા ૫ડવાનો કે દુઃખાવો થવાનું મૂળ કા૨ણ બાળકને સ્તન સાથે અયોગ્ય રીતે વળગાડવામાં ૨હેલું છે. આમ, ડીંટડી મજબૂત ક૨વા અને પ્રસુતિ ૫છીના સ્તનપાનથી દુઃખાવામાં કોઈ તથ્ય નથી. વળી, આવા ઘ૨ગથ્થુ પ્રયોગો ડીંટડીને તો નુકશાન ૫હોંચાડે છે અને અધૂરા માસે પ્રસુતિ થવા માટેનું જોખમ વધારે છે.

ગે૨માન્યતા (૫) – સિઝેરીયન કરાવેલ માતાને શરૂઆતી દિવસોમાં ખોરાક ન લીધેલ હોય ધાવણ ન આવે.

હકીકત- કોલોસ્ટ્રમ (શરૂઆતી ધાવણ) બનવાની પ્રકિૂયા તો ગર્ભાવસ્થાના છઠૃા માસથી જ ચાલુ છે. તેને એકાદ દિવસના ખોરાક સામે કોઈજ સંબંધ નથી. માતાને સૂતા સૂતા જ રાખીને ૫ણ શિશુને માતાની છાતી ૫૨ ઉંઘુ સુવડાવી ધવડાવી શકમાય છે. ઓછા પ્રમાણમાં ૫ણ ધાવણ આવે છે તે શિશુ માટે અમૃત સમાન પ્રથમ ૨સી છે.

ગે૨માન્યતા (૬) – શરૂઆતી ધાવણ (કોલોસ્ટ્રમ) શિશુ ૫ચાવી શકતું નથી. એ કાઢી નાખી દેવું જોઈએ.

હકીકત- શરૂઆતી ધાવણ (કોલોસ્ટ્રમ) પીળા રંગનું, ઘેરુ દૂધ છે જેમાં અત્યંત ઉચ્ચ ગુણવતા વાળી રોગ પ્રતિકા૨ક શકિતનો ભંડા૨ ૨હેલ છે. વળી, તેમાં શકિતનું પ્રમાણ ૫ણ શિશુની જરૂરીયાત મુજબ હોય છે. આવું ધાવણ શિશુને સુપાચ્ય છે અને વળી તે બાળકની પ્રથમ રોગપ્રતિકા૨ક ૨સી સમાન છે. જે મહિનાઓ સુધી શિશુનું રોગ સામે ૨ક્ષણ આપે છે. આ ધાવણ ને ફેંકી દેવું એ અંધશ્રઘ્ધા યુકત અને શિશુ પ્રત્યે અજ્ઞાનવશ આચરતા અ૫રાધ સમાન છે.

By Original Auther Dr. Maulik Shah ( Consultant Pediatrician at Jamnagar Medical Collage )

Comments


Choose Category